Nietolerancja histaminy – przyczyny, objawy, leczenie dietą

Borykasz się z wiecznym, wodnistym katarem? A może masz problemy skórne lub ciągle towarzyszy Ci zmęczenie lub bóle głowy? Sprawdź, czy nie cierpisz na nietolerancję histaminy oraz przekonaj się, na czym polega dieta niskohistaminowa.

Czym jest histamina?

Histamina jest hormonem tkankowym, który powstaje z aminokwasu – histydyny. Jej największe stężenie znajduje się w płucach, błonie śluzowej nosa, żołądka i na skórze. Histamina pełni rolę przekaźnika w procesie zapalnym oraz w reakcjach alergicznych,  a także pobudza wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Wyrzut histaminy jest związany z procesem zapalnym i to ona jest odpowiedzialna za objawy alergii – pokrzywkę, wysypkę, katar.

Nadmiar histaminy jest naturalnie kontrolowany przez enzym diaminooksydazę (DAO), który rozkłada tę substancję w jelicie cienkim. W przypadku, gdy dochodzi do zaburzeń w pracy jelit, następuje zmniejszenie ilości enzymu DAO, a co za tym idzie – nadmiar histaminy się kumuluje w organizmie. W innych częściach ciała, histamina jest rozkładana przez enzym HMNT (N- metylotransferaza histaminy).

Nietolerancja histaminy – przyczyny i objawy

Dlaczego dochodzi do takiego zburzenia jak nietolerancja histaminy? Przyczyn może być kilka:

  • wszelkie choroby jelit ( choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, infekcje jelitowe, SIBO, ZJD),
  • substancje blokujące metabolizm histaminy (kakao, napoje energetyczne, herbata czarna i zielona),
  • dieta bogata w produkty wysokohistaminowe,
  • leki zaburzające metabolizm histaminy (tabletki antykoncepcyjne, leki sterydowe, antybiotyki),
  • czynniki genetyczne,
  • przewlekły stres (poziom histaminy wzrasta wraz z poziomem kortyzolu),
  • ekspozycja na toksyny.

Nietolerancja histaminy występuje wtedy, gdy mamy do czynienia z objawami charakterystycznymi dla alergików, jednak w testach alergicznych nie wychodzą żadne alergeny. Wtedy należy szukać przyczyny w zbyt dużej ilości histaminy w organizmie.

Do objawów nietolerancji histaminy zaliczamy:

  • łzawiące oczy, wodnisty katar,
  • swędzenie skóry, pokrzywkę, wysypkę,
  • opuchliznę,
  • spadek ciśnienia krwi,
  • zmęczenie, bóle głowy,
  • szybkie tętno, zaburzenia rytmu serca,
  • niestrawność, refluks, bóle brzucha, wzdęcia, zaparcia,
  • częste kichanie,
  • skurcze mięśni,
  • astmę oskrzelową,
  • bolesne menstruacje u kobiet (często wysoki poziom histaminy współwystępuje ze zbyt wysokim poziomem estrogenów),
  • kiepską tolerancję na alkohol.

Diagnostyka nietolerancji histaminy

Aby zdiagnozować nietolerancję na histaminę należy wykonać kilka badań:

  • Ocena poziomu enzymu DAO,
  • Stężenie histaminy we krwi,
  • Badanie poziomu witaminy B6 (witamina B6 jest kofaktorem enzymu DAO i jej niski poziom jest ściśle skorelowany z niskim poziomem DAO),
  • Miedź w surowicy (tak jak witamina B6, miedź również jest kofaktorem enzymu DAO),
  • Testy na alergię pokarmową (poziom przeciwciał IgE/ IgG w surowicy).

Dieta niskohistaminowa

Gdy już wiadomo, że mamy nietolerancję histaminy, należy zastosować dietę niskohistaminową. Dlaczego warto wdrożyć dietę? Ponieważ zbyt wysoki poziom histaminy, utrzymujący się przez dłuższy czas jest związany nie tylko z uporczywymi objawami alergicznymi, ale również wzrasta ryzyko zachorowania na AZS, stwardnienie rozsiane, osteoporozę, chorobę Parkinsona oraz na nowotwory.

W diecie niskohistaminowej przede wszystkim unikamy produktów z wysoką jej zawartością:

  • czekolada, kakao,
  • surowe i dojrzewające mięsa,
  • ryby i owoce morza (głównie makrela, tuńczyk, śledź, łosoś),
  • fermentowane produkty (kiszonki, jogurty, kefiry, sery dojrzewające),
  • zboża glutenowe,
  • rośliny strączkowe,
  • owoce (głównie cytrusy, kiwi, truskawki, wiśnie, winogrona, banany, maliny),
  • alkohol,
  • napoje gazowane,
  • herbaty (przede wszystkim zielona i czarna),
  • przyprawy (cynamon, goździki, chilli, curry, gałka muszkatołowa, anyż),
  • warzywa (pomidory, pieczarki, bakłażan),
  • drożdże,
  • orzechy ziemne, nerkowce,
  • ocet jabłkowy, winny, balsamiczny.

Dodatkowo warto z diety pozbyć się cukru i przetworzonej żywności, aby załagodzić trwający stan zapalny. Dobrze jest też zwrócić uwagę na jelita, ponieważ to najczęściej one są przyczyną problemów z histaminą. Dlatego warto przebadać się w kierunku SIBO, nieswoistych zapaleń jelitowych, chorób autoimmunologicznych oraz sprawdzić czy nie ma infekcji pasożytniczych lub grzybiczych.

Przy nietolerancji histaminy należy zwracać uwagę na to, aby produkty były świeże, w żaden sposób nie nadpsute. U niektórych osób reakcję może wywołać nawet posiłek ugotowany kilka dni wcześniej.

Z octów dozwolony jest wyłącznie spirytusowy, ponieważ nie podlega żadnym procesom dojrzewania. Z kolei inne octy, takie jak jabłkowy czy winny, już wywołują nadmierny wyrzut histaminy.

Zwróć również uwagę na produkty typu light czy fit – zamiast tłuszczu zawierają mnóstwo konserwantów, a te również wpływają na nadmierny poziom histaminy i wywołują objawy alergiczne.

Próg tolerancji na histaminę jest inny u każdej osoby, dlatego nie ma konieczności wykluczania zupełnie wszystkiego z listy produktów o wysokiej zawartości histaminy. Chory powinien na podstawie własnej obserwacji sprawdzić, co wywołuje u niego reakcję, a co nie i na tej podstawie dobrać swój plan odżywiania.

Suplementacja w nietolerancji histaminy

Warto zadbać o podaż następujących składników odżywczych:

  • witamina B6 (jest kofaktorem DAO),
  • witamina C (niweluje stan zapalny i łagodzi objawy alergii, jest także silnym antyoksydantem),
  • probiotyki (wspierają pracę jelit),
  • kwercetyna (to naturalna substancja przeciwhistaminowa, która łagodzi objawy alergii),
  • kurkuma (silny przeciwutleniacz, zwalcza stan zapalny),
  • kwasy tłuszczowe omega 3 (zmniejszają stan zapalny i wspierają pracę układu odpornościowego).

Jak widać, skuteczność terapii w nietolerancji histaminy obejmuje kilka obszarów, o które warto zadbać – przede wszystkim skupiamy się na diecie, uzupełnianiu niedoborów, redukcji stresu, a także poszerzamy diagnostykę, aby dowiedzieć się, dlaczego wystąpiła nietolerancja. Kiedy zaadresujemy przyczynę – będziemy w stanie podjąć skuteczną terapię i raz na zawsze pozbyć się reakcji alergicznych z powodu zbyt dużej ilości histaminy w organizmie.

Źródła:
Jarosz M., Dzieniszewski J., Alergie pokarmowe, Wydawnictwo Lekarskie PZWL
Steigenberger H., Dieta antyhistaminowa, Wydawnictwo Lekarskie PWZL

Böttcher I, Klimek L., Histamine intolerance syndrome. Its significance for ENT medicine

 

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17490952

Autor: Ewa Burzyńska

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s