Sok z buraka – cudowny suplement

Firmy oferujące suplementy diety zbierają coraz to większe żniwa, oferując niekiedy produkty niezgodne z etyką nie mające naukowo udokumentowanego działania. Nie powinno nas to jednak dziwić, kiedy zapoznamy się z wartością sprzedanych suplementów w ciągu roku. W samym 2016 liczba ta wynosiła 3,73 miliardy złotych, a prognozy na rok 2020 mówią o przekroczeniu 5 mld [1]! Niemniej jednak, istnieje garstka suplementów wartych uwagi. Jedne z nich poprawiają formę sportową, inne korzystnie wpływają na nasze zdrowie. Niekiedy zdarza się, że produkt posiada obie te właściwości. Nie uwierzysz, jeśli napiszę, że z pewnością nie raz serwowałeś go na obiad, dodatkowo jest skrajnie tani i możesz przygotować go w domowym zaciszu. Przedstawiam Ci suplement o niekonwencjonalnych właściwościach – sok z czerwonego buraka!

Sok z buraków – właściwości lecznicze

Sok z buraka charakteryzuje się wysoką zawartością składników pozytywnie wpływających na organizm. Dostarcza witamin, wartości odżywczych, błonnika pokarmowego i składników mineralnych, jednak substancje decydujące o jego wybitnych właściwościach nie są zaliczane do żadnej z tych grup. Burak dostarcza obfitych ilości azotanów NO3- i azotynów NO-2, a te za pośrednictwem bakterii zlokalizowanych w jamie ustnej i enzymów krążących we krwi redukowane są do tlenku azotu (NO). Tlenek azotu jest cząsteczką decydującą o kondycji układu krążenia regulując skurcz mięśni gładkich naczyń krwionośnych. Kiedy mamy go za mało – żyły i tętnice ulegają zwężeniu powodując nadciśnienie tętnicze. Osoby obarczone tą jednostką chorobową powinny zatem zadbać, aby na ich talerzu częściej niż rzadziej lądował burak (lub inne warzywa bogate w azotany jak szpinak czy rukola) [2].

Kto powinien pić sok z buraków

Jak możemy domyślać się po tytule artykułu – nie tylko osoby borykające się z nadciśnieniem powinny rozważyć spożywanie buraków (np. pod postacią wyciśniętego soku). Wykazano, że podczas spadku pH i/lub niższego przepływu krwi przez nasze mięśnie (np. intensywnych ćwiczeń) produkcja tlenku azotu z azotanów i azotynów wspomaga główną ścieżkę syntezy NO (pochodzącą z l-argininy). Tlenek azotu może modulować pracę mięśni poprzez regulację przepływu krwi, kurczliwości, homeostazy glukozy i wapnia, oddychania komórkowego czy biogenezy komórkowej, dzięki czemu posiada właściwości ergogeniczne, czyli poprawiające wydolność sportową [3]. Daje nam to podstawy, by rozważyć jego stosowanie w diecie osób aktywnych fizycznie, co też uczynili naukowcy, badając przydatność azotanów w różnego rodzaju dyscyplinach sportowych. W pierwszym eksperymencie oceniającym skuteczność NO3-, autorzy zanotowali niewiarygodne wyniki. Okazało się, że spożycie substratów do produkcji NO (w tym przypadku azotan sodu) obniżało koszt tlenowy aktywności o submaksymalnej intensywności [4]. Wnioski są o tyle ciekawe, że do roku 2007 (data opublikowania badania) sądzono, iż koszt tlenowy ćwiczeń o takim charakterze jest niezmienny. W przełożeniu na praktyczny język – spożycie azotanu sodu przed treningiem spowoduje, że ten sam wysiłek wykonasz tracąc mniej energii. Na naszej twarzy powinien zagościć jeszcze większy uśmiech, bowiem trzy lata później udowodniono, że jako suplementu można użyć konwencjonalnej żywności – soku z buraka w ilości 500 ml, a uzyskany efekt będzie bliźniaczy [5]! W toku kolejnych badań stwierdzono, że największych korzyści płynących z suplementacji soku z buraka będą dostrzegać sportowcy dyscyplin ciągłych o czasie trwania 5-30 minut i zawodnicy sportów drużynowych, w których występują elementy o wyższej intensywności (np. sprint w piłce nożnej), co wynika z charakteru wysiłku (pamiętamy bowiem z początku artykułu, że azotany najlepiej działają, kiedy w naszych mięśniach spada pH i tlen dopływa nieco ciężej, czyli podczas ostrej harówki).

Jeżeli nie jesteś elitarnym sportowcem, mam dla Ciebie dobrą wiadomość. Osoby o mniejszym stopniu wytrenowania lepiej reagują na suplementacje sokiem z buraka. Zawodowcy w toku dzięki codziennym treningom na najwyższym poziomie mają większe unaczynienie tkanki mięśniowej, przez co lepiej dostarczają tlen do mięśni i minimalizują zjawisko niedotlenienia.

W wieloraki sposób możemy zwiększać stężenie azotanów w organizmie. W kontekście wysiłku, zarówno pojedyncza dawka soku z buraka stosowana na 2-3 godziny przed ćwiczeniami jak i przewlekła, stosowana 3-15 dni przed wysiłkiem wykazuje efekt ergogeniczny. Zazwyczaj stosowanymi dawkami są 500 ml soku lub 200 g upieczonego buraka. Warto pamiętać, że ich źródłem jest również codzienna dieta, dlatego na talerz częściej wrzucaj buraki, szpinak, dynię i rukolę.

Reasumując, spożywanie soku z buraka i innych źródeł azotanów wydaje się prozdrowotnym nawykiem mogącym poprawiać kondycje układu krążenia. Osoby aktywne fizycznie złapią przysłowiowe dwie sroki za ogon, ponieważ wypicie 500 ml soku z buraka na 2-3 godziny przed podjętą aktywnością fizycznie wykazuje efekt ergogeniczny. Wachlarz dyscyplin sportowych, w których sok się sprawdzi jest nader obszerny. Najlepiej przebadanymi do tej pory są jednak aktywności ciągłe trwające 5-30 minut i sporty drużynowe.

Źródła:

  1. Rynek suplementów diety w Polsce 2015. Prognozy rozwoju na lata 2015-2020 https://www.pmrpublications.com/product/Rynek-suplementow-diety-w-Polsce-2015 9.05.2017
  2. Kapil V., Khambata RS., Robertson  i wsp.: Dietary nitrate provides sustained blood pressure lowering in hypertensive patients: a randomized, phase 2, double-blind, placebo-controlled study. Hypertension 2015 Feb;65(2):320-7
  3. Stamler JS., Meissner G.: Physiology of nitric oxide in skeletal muscle. Physiol Rev 2001, 81:209 – 237.
  4. Larsen FJ., Weitzberg E., Lundberg JO. i wsp.: Effects of dietary nitrate on oxygen cost during exercise. Acta Physiol (Oxf) 2007, 191:59 – 66.
  5. Bailey SJ.,Fulford J., Vanhatalo A. i wsp.: Dietary nitrate supplementation enhances muscle contractile efficiency during knee-extensor exercise in humans. J Appl Physiol (1985) 2010, 109:135 – 14

Autor: Arkadiusz Matras

Jedna myśl w temacie “Sok z buraka – cudowny suplement

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s