Właściwości zdrowotne kakao

Słodycze zawierają duże ilości cukrów, kwasów tłuszczowych typu trans i oprócz „pustych kalorii” wnoszą niewiele do codziennego jadłospisu. Wyjątkiem może okazać się produkt, który przed wystąpieniem „kłopotliwych dni” kryje się w szafkach niemal każdej kobiety. Tak drogie Panie – mowa o czekoladzie. Małe co nieco, które oprócz walorów kulinarnych posiada niesamowicie interesujące właściwości zdrowotne. Żeby było jasne – w artykule opisane są właściwości gorzkiej czekolady (zawierającej co najmniej 60% miazgi kakaowej), a konkretniej jednego składnika, którego regularne spożywanie wpływa korzystnie na wiele parametrów zdrowotnych – kakao.

Kakao było doceniane już przez Majów i Azteków pijących Chocolatel, uznawany za cudowny napój o charakterze odprężającym i prozdrowotnym. Obie grupy ludów wielbiły ziarna kakaowca do tego stopnia, że służyły one nawet jako środek płatniczy. Kakao jest bogatym źródłem potasu, magnezu i żelaza lecz zawarty w nim kwas fitynowy znacznie ogranicza wchłanianie dwóch ostatnich. Problematyczna wydaje się również dawka stosowana w codziennej praktyce – przykładowo w 100 g kakao znajdziemy ponad 1900 mg potasu (to prawie 50% dziennego zapotrzebowania!), kiedy w 100 g pomidora ilość tego składnika mineralnego waha się w okolicy 300 mg. Niestety, dziennie jesteśmy w stanie dosypać około 10 g kakao do owsianki czy omleta dzięki czemu dostarczymy 190 mg potasu – czyli tyle, ile w połówce pomidora. Podobnie sprawa ma się z innymi składnikami mineralnymi, witaminami czy błonnikiem pokarmowym. Niemniej jednak, to nie dzięki witaminom kakao ma tak korzystny wpływ na organizm. Kakao to prawdziwa bomba katechin, epikatechin i ich polimerów, a ich działanie ma kojący wpływ na wiele odłamów naszego zdrowia. W porównaniu do potasu czy magnezu, wystarczy łyżeczka kakao, aby dostarczyć większą ilość polifenoli niż przyjmiemy ze słynną lampką czerwonego wina!

Korzystny wpływ katechin wiąże się przede wszystkim z ich zbawiennym wpływem na śródbłonek, wysoce wyspecjalizowaną wyściółkę naczyń krwionośnych, zdolną do produkcji tlenku azotu, którego zadaniem jest rozszerzanie tętnic i żył, dbając tym samym o prawidłowe ciśnienie krwi. Zaobserwowano, że w plemieniu Kuna zamieszkującym Panamę, gdzie pije się średnio trzy filiżanki kakao dziennie odsetek występowania nadciśnienia jest bardzo niski – wynosi 2,2% w każdej grupie wiekowej [1]! Co ciekawe, u osób z plemienia migrujących do obszarów miejskich zanika nawyk picia takich ilości napoju. Szacuje się, że wśród emigrantów, aż 10,7% ma nadciśnienie, a u osób powyżej 60 roku życia odsetek ten rośnie do 45% [1]! Poza tym, populacja tegoż plemienia o wiele rzadziej doświadcza cukrzycy typu II, zawału serca, udaru mózgu i nowotworów w porównaniu do mieszczan Panamy [2]. Struktura flawonoidów pozwala im również na neutralizowanie wolnych rodników i chelatowanie jonów Fe2+ i Cu+, które wzmacniają działanie reaktywnych form tlenu. Kakao zwiększa zdolność antyoksydacyjną w surowicy chroniąc tym samym naszego kolegę śródbłonka przed stresem oksydacyjnym i działaniem reaktywnych form tlenu [3], co jest oczywiście korzystnym zjawiskiem.

Kakao jest zdrowe, ale co z tą czekoladą? W jednym z badań trwającym 8 lat, oceniano wpływ spożycia czekolady na ryzyko zawału i udaru mózgu. Analiza blisko 20.000 przypadków, wykonana z niemiecką precyzją (tam został przeprowadzony eksperyment) wykazała, iż osoby jedzące więcej czekolady miały 39% niższe ryzyko wymienionych chorób! „Więcej czekolady” oznaczało w tym przypadku 7,5 g dziennie, czyli pół tabliczki tygodniowo. Wartym odnotowania jest fakt, że do puli spożywanej czekolady zaliczano każdy rodzaj naszej słodkości (gorzka, mleczna, biała) – a gorzka stanowiła jedynie 24% wyborów [4]. Po spożyciu czekolady obserwuje się rozszerzenie naczyń krwionośnych i poprawę przepływu krwi. Polepszeniu ulega również funkcja naczyń wieńcowych i obniża zdolność adhezyjna płytek krwi [5]. Te wszystkie czynniki to dobrodziejstwo dla naszego układu krążenia. Naukowcy z projektu The Zutphen Elderly Study po piętnastu latach obserwacji starszych mężczyzn doszli do podobnych wniosków. Osoby spożywające więcej kakao (ponad 2.11g/dobę) mieli niższe ciśnienie krwi i umierali z powodu chorób układu krążenia dwukrotnie rzadziej niż ich rówieśnicy spożywający mniej kakao [6]!

Reasumując, wystarczą już niewielkie ilości kakao, abyśmy odczuli bardzo pozytywne skutki zdrowotne. Należy jednak zrezygnować z przetworzonych „napojów kakaowych” i sięgnąć po naturalne kakao – to pierwsze zawiera bardzo dużo dodanego cukru, a ilość polifenoli jest zdecydowanie niższa. Kakao można dosypać do porannej owsianki, omleta czy stworzyć domowe lody z ich dodatkiem. Co jednak cieszy najbardziej – gorzka czekolada również wykazuje prozdrowotne właściwości. Pamiętaj, drogi czytelniku, że nie znaczy to, iż można się nią bezkarnie objadać – jest to produkt bogatokaloryczny i spożywany bez umiaru doprowadzi do efektu odwrotnego – otyłości i chorób cywilizacyjnych. Dlatego dosypujmy kakao gdzie się da, a jeśli lubimy – po obiedzie na deser zaserwujmy 2 kostki gorzkiej czekolady. Wybierajmy te, które w składzie mają minimum 60% kakao i celujmy z procentami jak najwyżej (im więcej kakao tym lepiej).

Źródła:

1.Hollenberg NK., Martinez G., McCullough M. i wsp.: Aging, acculturation, salt intake, and hypertension in the Kuna of Panama. Hypertension 1997 Jan;29(1 Pt 2):171-6

2.Hollenberg NK., Fisher ND., McCullough ML. Flavanols, the Kuna, cocoa consumption, and nitric oxide.J Am Soc Hypertens 2009 Mar-Apr;3(2):105-12

3.Kris-Etherton PM., Keen CL.: Evidence that the antioxidant flavonoids in tea and cocoa are beneficial for cardiovascular health. Curr Opin Lipidol 2002 Feb;13(1):41-9

4.Buijsse B., Weikert C., Drogan D.: Chocolate consumption in relation to blood pressure and risk of cardiovascular disease in German adults. Eur Heart J 2010 Jul;31(13):1616-23

5.Flammer AJ., Hermann F., Sudano I.:Dark chocolate improves coronary vasomotion and reduces platelet reactivity. Circulation 2007,20,2376-82

6.Buijsse B., Feskens EJ., Kok FJ.: Cocoa intake, blood pressure, and cardiovascular mortality: the Zutphen Elderly Study. Arch Intern Med 2006,27,166,411-7.

Autor: Arkadiusz Matras

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s