Anemia – przyczyny, diagnostyka, naturalne podnoszenie poziomu żelaza w organizmie

Obecnie często spotykamy się z różnymi niedoborami witaminowymi, a anemia jest jednym z najpowszechniejszych. Warto wiedzieć jak można sobie z tym radzić, ponieważ w ten sposób unikamy takich skutków wieloletniej anemii, jak problemy z układem krążenia czy obniżona odporność.

Przyczyny anemii

Zazwyczaj główną przyczyną anemii są wszelkiego rodzaju problemy pokarmowe, ponieważ zostaje upośledzone wchłanianie składników mineralnych i witamin. Stąd już prosta droga do niedoborów żelaza. Dlatego, jeśli masz anemię, zwróć uwagę na:

  • Żołądek – zbyt małe wydzielanie kwasu solnego i enzymów trawiennych upośledza trawienie białe
  • Jelita – kiedy występuje stan zapalny, kosmki jelitowe nie wchłaniają składników pokarmowych
  • Nieprawidłowa mikroflora w jelitach (przewaga bakterii, które wchłaniają żelazo: Actinomyces spp., Mycobacterium spp., szczepy E. Coli)
  • Celiakia i nietolerancja glutenu – są niszczone kosmki jelitowe

Są też inne przyczyny:

  • Zbyt mało żelaza w diecie / dieta roślinna
  • Zbyt dużo kwasu fitynowego w diecie (kwas fitynowy, zawart w zbożach i roślinach strączkowych utrudnia wchłanianie żelaza, cynku i wapnia)
  • Łączenie nabiału ze źródłami żelaza (zmniejsza wchłanianie o 60%)
  • Picie napojów z taniną do posiłków bogatch w żelazo (kawa redukuje wchłanianie żelaza o 40%, a mocna herbata o 60%)
  • Niedobory witaminy C, która zwiększa absorbcję żelaza
  • Niedobory miedzi blokują proces uruchomienia zapasów żelaza z wątroby
  • Obfite miesiączki u kobiet i wyczerpujące trenigi u sportowców zwiększają zapotrzebowanie na żelazo

Rodzaje anemii

Istnieją różne rodzaje anemii, które wskazują nie tylko na niedobór żelaza i w procesie leczenia muszą być uzupełniane również inne witaminy.

Anemia hemolityczna

Niedokrwistość hemolityczna to choroba krwi, w której następuje zbyt szybkie niszczenie krwinek czerwonych. Jej przyczynami najczęściej są wady budowy erytrocytów, a także choroby wątroby, nerek, przewlekłe stany zapalne. Do objawów anemii hemolitycznej zaliczamy omdlenia, kołatania serca, nadpotliwość, powiększoną śledzionę i wątrobę. W anemii hemolitycznej najczęściej występuje niedobór żelaza oraz witamin B12, B9, B6 i cynku.

Anemia z niedoboru żelaza

Osoby z anemią z niedoboru żelaza często narzekają na rozdwajające się, łamliwe paznokcie, zajady w kącikach ust i wypadające włosy. Dodatkowo pojawia się uczucie osłabienia i ciągłe zmęczenie. Mogą również wystąpić zaburzenia koncentracji, rozkojarzenie i osłabiona odporność. Diagnozę potwierdza obniżony poziom żelaza i ferrytyny.

Anemia megaloblastyczna

Jest to rodzaj anemii, gdzie jest niewystarczająca ilość witaminy B12 lub kwasu foliowego. Witamina B12 oraz kwas foliowy są niezbędne do dojrzewania erytrocytów, dlatego przy niedoborze tych witamin erytrocyty będą większe. Najczęstsze objawy to mrowienie rąk i stóp, drętwienie, zaburzenia równowagi, osłabienie wzroku, przebarwienia na skórze, a także powiększenie wątroby, śledziony.

Anemia złośliwa (Niedokrwistość Addisona-Biermera)

Niedokrwistość złośliwa również jest spowodowana niedoborem witaminy B12 – jednak tutaj przybiera formę choroby autoimmunologicznej (czyli organizm atakuje własne komórki i je niszczy). Przy anemii złośliwej nasz organizm atakuje komórki okładzinowe żołądka, które są odpowiedzialne za produkcję kwasu solnego oraz czynnika IF, który wiąże się z witaminą B12 i transportuje ją do jelita cienkiego, gdzie jest ona wchłaniana. Bez czynnika IF nawet przy odpowiedniej podaży witaminy B12, jej wchłanianie jest zaburzone. W anemii złośliwej objawy są takie same jak w przypadku anemii megaloblastycznej.

Anemia syderoblastyczna

Ten rodzaj anemii jest powodowany przez niedobór witaminy B6 i żelaza. Witamina B6 jest potrzebna w początkowym etapie tworzenia hemu, żelazo w końcowym. Oznacza to, że przy braku witaminy B6, żelazo nie będzie w ogóle zużywane. Niedokrwistość syderoblastyczna w najczęściej występuje u alkoholików. Nadmierne spożycie alkoholu pogarsza wchłanianie witamin oraz metabolizm witaminy B6. Tutaj z kolei poziom żelaza i ferrytyny w badaniach wyjdzie podwyższony, ponieważ nieużywane żelazo kumuluje się w organizmie. Do objawów anemii syderoblastycznej zaliczamy nadmierną bladość, duszności, osłabienie. Często współwystępuje z żółtaczką, powiększoną śledzioną i kamicą żółciową.

Anemia przy przewlekłym stanie zapalnym

Podczas ciągłego stanu zapalnego nasze czerwone krwinki są narażone na nadmierny stres oksydacyjny – to sprawia, że ulegają one zniszczeniu. W tym wypadku mogą nie występować niedobory witamin i może nie być problemu z produkcją erytrocytów (czerwonych krwinek). Gdy zbadamy poziom ferrytyny, może się okazać, że jest podwyższona – ponieważ podnosi się w trakcie stanu zapalnego. Dlatego kiedy chorujemy na jakąś przewlekłą chorobę, warto regularnie robić badania, aby w porę wykryć ewentualne problemy z anemią.

Anemia aplastyczna

W tej anemii następuje uszkodzenie szpiku kostnego oraz zmniejszona liczba erytrocytów. Do uszkodzenia szpiku może dojść z różnych przyczyn: choroby autoimmunologiczne, chemioterapia i radioterapia, zakażenia wirusowe, kontakt z toksynami, zażywanie niektórych antybiotyków. Do jej objawów zaliczamy osłabienie, duszności,  samoistne krwawienia, a także skłonność do powstawania siniaków i kiepska regeneracja.

Naturalne podnoszenie poziomu żelaza

Kiedy już zdiagnozujemy u siebie anemię, warto wiedzieć, jak naturalnie podnieść poziom żelaza i innych witamin, aby skutecznie się wyleczyć.

Syntetyczne żelazo – czy warto je suplementować?

Żelazo bierze udział w tworzenie erytrocytów, transporcie tlenu, a także chroni nas przed anemią.  Wydawałoby się więc oczywiste, że przy anemii, należy przyjmować suplementy żelaza. Jednak okazuje się, że wcale nie jest to takie korzystne jak się wydaje.

Suplementacja żelazem na własną rękę może być niebezpieczna. Wszystko dlatego, że do wchłaniania żelaza są potrzebne też inne witaminy jak B6, czy B12. Jeżeli jednocześnie z niedoborem żelaza, mamy niedobory innych witamin, wtedy to syntetyczne żelazo w ogóle się nie wchłonie. Nie zostanie również wydalone z naszego ciała. Będzie się ono kumulować cały czas, co prowadzi do wzrostu ryzyka zawału i zwiększonego ciśnienia krwi¹. Nadmiar żelaza także zwiększa stres oksydacyjny, co powoduje zwiększenie ilości wolnych rodników i przyspieszenie procesów starzenia. Jeżeli żelaza w naszym organizmie jest za dużo, mogą wystąpić zaparcia i dyskomfort żołądka.

Najlepsze źródła żelaza w pożywieniu

Dlatego najlepiej żelazo przyswajać z pożywienia. Tutaj znajdziemy żelazo hemowe (w pokarmach odzwierzęcych) i żelazo niehemowe (ze źródeł roślinnych). Żelazo hemowe jest łatwiej przyswajalne przez organizm, dlatego przy anemii warto jeść produkty, które je zwierają. Ile jest żelaza w jedzeniu?

Ilość żelaza na 100 g produktu

Żelazo hemowe 

Wątroba wieprzowa 17,2 mg
Wątróbka drobiowa 9,5 mg
Wątroba wołowa 8,7 mg
Żółtko jaja kurzego 7,2 mg
Żołądki drobiowe 3,5 mg
Polędwica wołowa 3,1mg
Wołowina, rostbef 2,3 mg
Wieprzowina, karkówka 1,0 mg
Pierś z indyka 0,5mg
Pierś z kurczaka 0,4 mg

Żelazo niehemowe

Pestki dyni 11,1 mg
Kakao 10,1 mg
Mak niebieski 8,1 mg
Fasola biała 6,9 mg
Sezam 5,9 mg
Siemię lniane 5,7 mg
Otręby owsiane 5,4 mg
Natka pietruszki 5,0 mg
Kasza jaglana 4,8 mg
Groch 4,7 mg
Słonecznik 4,2 mg
Wiórki kokosowe 3,6 mg
Morele suszone 3,6 mg
Soczewica czerwona 3,3 mg
Bób 1,4 mg
Burak 1,3 mg
Jarmuż 1,1 mg
Szpinak 0,6 mg

Dlatego przy anemii pij dużo wody, dbaj o dobre jakościowo jedzenie i rozważ dodatkową suplementację witaminami i ziołami:

  • Witamina C! Witamina C zdecydowanie zwiększa wchłanianie żelaza², dlatego zawsze jedz produkty z dużą zawartością witaminy C, kiedy jesz coś bogatego w żelazo.
  • Witaminy z grupy B
  • Cynk – usprawnia trawienie i wydzielanie enzymów
  • Sok z pokrzywy

Co jeszcze warto zrobić przy anemii? Na pewno warto się gruntownie przebadać, aby dojść jej przyczyny, ponieważ anemia jest objawem i coś do tego doprowadziło. Przede wszystkim zadbaj o swój układ trawienny, bo to on odpowiada za wchłanianie niezbędnych składników mineralnych i najczęściej tutaj leży przyczyna niedoborów.

Źródła:

¹ http://people.com/archive/is-iron-a-killer-vol-38-no-22/

² https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27619554

http://www.pepsieliot.com/dlaczego-nie-nalezy-suplementowac-zelaza/

http://raypeat.com/articles/articles/iron-dangers.shtml

http://bogate-w-zelazo.blogspot.com/

Autor: Ewa Burzyńska

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s