Probiotyki – czy każdy powinien je brać?

Obecnie wiele się mówi o korzystnych właściwościach probiotyków i konieczności probiotykoterapii u wielu osób. Dziś już wiemy, jak ogromny wpływ mają na nas bakterie. Przekonaj się, czym są probiotyki, jak je prawidłowo zażywać oraz jak wpływają dobroczynnie na nasze zdrowie.

Znaczenie bakterii w naszym życiu

Każdy z nas ma w jelitach ok. 2 kg bakterii! Jest to ogromna ilość, więc nic dziwnego, że mocno odczuwamy wszelkie zachwiania w naszej mikroflorze. Nie bez przyczyny mówi się, że zdrowie zaczyna się w jelitach. Jeżeli nasza mikroflora staje się coraz uboższa (np. na skutek kiepskiej diety, ciągłych antybiotykoterapii), wtedy pogłębiają się nasze problemy ze zdrowiem. Jakie funkcje odgrywają bakterie w naszym organizmie?

  • Ochronna – dobre bakterie dbają o to, żeby nie doszło do kolonizacji chorobotwórczych bakterii
  • Syntezują w jelicie witaminy z grupy B, K oraz enzymy trawienne
  • Syntezują krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, które dostarczają jelitom 60% energii i pobudzają je do pracy
  • Regulują tempo metabolizmu i procesu trawienia
  • Konwertują bilirubinę do urobilinogenu
  • Wzmacniają odporność – okazuje się, że to jelita są centrum naszego układu immunologicznego, tam znajduje się 70% naszej odporności
  • Produkują kwas masłowy, który jest markerem zdrowego jelita, ponieważ wzmacnia jego barierę, działa mocno przeciwzapalnie, a także wpływa na regenerację kosmków jelitowych
  • Utrzymują prawidłowości pozyskiwania energii z pożywienia

Zdecydwanie widać, że prawidłowy skład mikroflory ma ogromne znaczenie dla naszego zdrowia. Niestety, obecnie badzo łatwo jest zaburzyć tę delikatną równowagę. Co wpływa na zaburzenie mikroflory?

  • antybiotyki – zwłaszcza stosowane u dzieci
  • przewlekły stres fizyczny i psychiczny
  • wysokoprzetworzona żywność zawierająca dużo cukru i mało błonnika
  • leki (szczególnie NLZP –niesteroidowe leki zapalne, IPP – inhibitory pompy protonowej)
  • alkohol, papierosy, napoje energetyczne
  • ciąża
  • podróże
  • inwazyjne terapie takie jak chemioterapia, radioterapia

Jak widać, wiele rzeczy może zaburzyć pracę naszych bakterii, dlatego naprawdę warto zainteresować się probiotykami.

Czym są probiotyki?

Probiotyki (z greckiego pro bios – dla życia) to żywe, wyselekcjonowane kultury bakteryjne, które podawane w odpowiednich ilościach wywierają korzystny efekt zdrowotny.

Już na początku XX wieku rosyjski uczony, IIja Miecznikow, stworzył koncepcję probiozy rozumianej jako poprawę zdrowia i wydłużenie życia dzięki zwiększeniu populacji drobnoustrojów korzystnych dla gospodarza. Pomysł ten oparł na obserwacjach bułgarskich chłopów, którzy swoje żelazne zdrowie i dożywanie sędziwego wieku, zawdzięczali spożywaniu gęstego, fermentowanego jogurtu.

Jak działają probiotyki?

Probiotyki, dzięki zawartości żywych kultur bakterii zmieniają skład ekosystemu przewodu pokarmowego, a tym samym wpływając na poprawę stanu zdrowia. Co ciekawe, aktywność metaboliczna mikroflory jelitowej porównywalna jest z aktywnością wątroby! Oznacza to, że bakterie wykonują ciężką pracę w procesie różnych przemian metablicznych w naszym ciele. Jednocześnie probiotyki poprawiają odporność poprzez stymulację układu immunologicznego.

W czym mogą pomóc probiotyki?

Tak naprawdę cały czas poznajemy możliwości i wpływ probiotykoterapii na nasze zdrowie. Istnieje wiele badań, gdzie probiotyki odgrywają ogromną rolę w procesie zdrowienia. Nadrzędną właściwością probiotyków jest łagodzenie skutków antybiotykoterapii. Uważa się, że przyjmowanie probiotyku powinno trwać przynajmniej tak długo jak sama antybiotykoterapia. Jednak rekomendowane jest przedłużenie kuracji, ponieważ niektóre antybiotyki  zaburzają równowagę bakteryjną w jelicie nawet na okres 6 miesięcy, podczas gdy szczepy probiotyczne znajdowane są w kale tylko do 3 tygodni od zakończenia suplementacji.

Co ciekawe, probiotyki mogą też pomóc w utracie wagi! Istnieją badania, które wykazują, że inną florę bakteryjną mają osoby szczupłe, a inną otyłe. Kiedy zaczęto podawać szczepy bakterii, które znajdowały się u osób szczupłych, badani zaczęli chudnąć¹.

Probiotyki również odgrywają dużą rolę w leczeniu zapalenia wywołanego Helicobacter Pylori².

Okazuje się, że również nasz humor jest zależny od bakterii. W tym badaniu³ 40 osobom podawano placebo lub probiotyki przez 4 tygodnie. Po tym czasie, u osób, które zażywały probiotyki zaobserwowano dużo lepszy nastrój i mniejszą ilość agresywnych myśli. Był to pierwszy dowód na to, że probiotyki mogą pozytywnie wpłynąć na leczenie depresji.

Probiotyki mogą też przeciwdziałać chorobom neurorozwojowym, jak ADHD i autyzm. W tym4 badaniu 75 kobiet w ciąży rozpoczęło probiotykoterapię. Połowa z nich przyjmowała placebo. Po urodzeniu kontynuowano podawanie dzieciom probiotyków. Badanie trwało 13 lat. Okazało się, że w grupie placebo u 17% dzieci rozwinęło się ADHD lub zespół Aspergera (choroba ze spektrum autyzmu). Do zachorowania nie doszło u dzieci przyjmujących probiotyki.

Bakterie chronią nas również przed alergiami i chorobami skóry. Istnieje badanie5, gdzie kobiety w ciąży przyjmowały probiotyki, a następnie podawały je swoim dzieciom do 6 roku życia. Te dzieci dużo rzadziej cierpiały na różnego rodzaju odczyny alergiczne.

Nie można również zapominać o dobroczynnym wpływie probiotyków na nasze jelita. Przy chorobach jelit, probiotykoterapia jest konieczna na drodze do zdrowia. Wykazano, że probiotyki skutecznie łagodzą objawy Zespołu Drażliwego Jelita6. Probiotykoterapia jest również pomocna przy wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego oraz w chorobie Leśniowskiego-Crohna.

Co ciekawe, probiotyki pomagają również walczyć z cukrzycą typu I! Naukowcy odkryli, że podawanie probiotyków już od urodzenia znacząco zmniejsza ryzyko wystąpienia u dziecka cukrzycy typu I7.

Z kolei inne badanie wykazało, że mieszanka bakterii Lactobacillus acidophilus i Bifidobacterium bifidum pomaga obniżyć poziom całkowitego cholesterolu u pacjentów z hipercholesterolemią8.

Jak wybrać dobry probiotyk?

Nie ma się co oszukiwać – dobry probiotyk musi kosztować. Dzieje się tak ponieważ istnieją ścisłe kryteria selekcji szczepów probiotycznych, a poza tym powinien być odpowiednio zabezpieczony i przechwywany.

Tani probiotyk to kiepski probiotyk. Przeprowadzono badania na probiotykach dostępnych w Polsce i znaleziono w nich między innymi:

  • Florę patogenną!
  • Znacznie zmniejszoną liczbę bakterii niż podana na opakowaniu
  • Brak deklarowanych szczepów probiotycznych
  • Brak prawidłowej informacji na opakowaniu

Dlatego, jeżeli już rozważamy probiotykoterapię to róbmy to dobrze i nie oszczędzajmy na tych preparatach. Tylko probiotyk najwyższej jakości da nam odpowiedni terapeutyczny efekt. Aby probiotykoterapia miała sens powinna być dobierana indywidualnie, z uwzględnieniem wszystkich jednostek chorobowych oraz profilu mikrobioty jelitowej danej osoby.

Jak zażywać probiotyki?

Probiotyki powinny być rozpuszczane w letniej wodzie lub popijane letnim płynem. Nie można popijać gorącą wodą, ponieważ to zabije to bakterie! Pamiętaj również, że probiotyk w proszku powinien być spożywany bezpośrednio po przyrządzeniu. Probiotyki przyjmujemy wraz z posiłkiem – to zwiększa szansę na przetrwanie większej ilości bakterii.

Aby przyspieszyć działanie probiotyku, należy stworzyć środowisko optymalne dla rozwoju spożywanych bakterii. W tym celu świetnie sprawdzą się prebiotyki, które stanowią pożywkę dla probiotycznych bakterii. Naturalne prebiotyki to siemię lniane, inulina, błonnik.

Pamiętaj, żeby prebiotyki spożywać najpóźniej 1 h – 30 min przed posiłkiem i przed spożyciem probiotyku. Nie musisz się obawiać, że przedawkujesz probiotyki. Jedynymi możliwymi działaniami niepożądanymi po wzięciu zbyt dużej dawki są bóle brzucha lub biegunka.

Kto powinien zażywać probiotyki?

Na probiotyki powinny zwrócić szczególną uwagę, osoby, które:

  • mają problemy z przewodem pokarmowym
  • urodzone przez cesarskie cięcie i karmione mlekiem modyfikowanym
  • często zażywały antybiotyki
  • cierpiące na autyzm i inne zaburzenia neurorozwojowe

Jak widać bakterie odgrywają istotną rolę w naszym życiu i potrafią znacząco wpłynąć na nasze zdrowie. Dlatego warto się wspomóc dobrymi probiotykami z apteki oraz naturalną, fermentowaną żywnością. Nie zapomnij również o pokarmach, bogatych w błonnik (warzywa, owoce), które stanowią świetną pożywkę dla bakterii i dostarczają niezbędnych witamin i mikroelementów.

Źródła:

Sonnenburg J., Sonnenburg E., Zdrowie zaczyna się w brzuchu, 2015

Enders G., Historia wewnętrzna. Jelita – najbardziej fascynujący organ naszego ciała, 2015

Mietchnikoff E. The prolongation of life. Optimistic studies. London: Butterworth-Heinemann, 1907

¹ The development of probiotic treatment in obesity: a review. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23886977

http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0882401012001106

² Probiotic supplementation during anti-Helicobacter pylori treatment may be effective for improving H. pylori eradication rates http://www.greenmedinfo.com/article/probiotic-supplementation-during-anti-helicobacter-pylori-treatment-may-be-eff

³ Laura Steenbergen, Roberta Sellaro a,b, Saskia van Hemert c, Jos A. Bosch d, Lorenza S. Colzato a,b A randomized controlled trial to test the effect of multispecies probiotics on cognitive reactivity to sad mood, Brain, Behavior, and Immunity, 2015

4 Pärtty A, Kalliomäki M, Wacklin P, Salminen S, Isolauri E. A possible link between early probiotic intervention and the risk of neuropsychiatric disorders later in childhood: A randomized trial. Pediatr Res 2015;77:823-8

5 Wickens K., Stanley TV., Mitchell EA., Barthow C., Fitzharris P., Prudie G., Early supplementation with Lactobacillus rhamnosus HN001 reduces eczema prevalence to 6 years: does it also reduce atopic sensitization?, Clin Exp Allergy 2013

6 A probiotic mixture is effective in alleviating irritable bowel syndrome symptoms. http://www.greenmedinfo.com/article/probiotic-mixture-effective-alleviating-irritable-bowel-syndrome-symptoms

7 Association of Early Exposure of Probiotics and Islet Autoimmunity in the TEDDY Study http://jamanetwork.com/journals/jamapediatrics/article-abstract/2469199

8 A combination of Lactobacillus acidophilus and Bifidobacterium bifidum decreased serum total cholesterol, LDL-cholesterol and HDL-cholesterol levels in hypercholesterolemic patients. http://www.greenmedinfo.com/article/combination-lactobacillus-acidophilus-and-bifidobacterium-bifidum-decreased

Autor: Ewa Burzyńska

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s