Choroby tarczycy – przyczyny, diagnostyka, leczenie dietą

Obecnie bardzo często się słyszy, że ktoś choruje na tarczycę. Można spokojnie stwierdzić, że obok nowotworów i problemów z sercem, choroby tarczycy stały się bardzo powszechne. Jeśli chcesz się dowiedzieć, dlaczego tak się dzieje, jak prawidłowo się zdiagnozować, oraz jak poprawić swoje samopoczucie odpowiednią dietą – zapraszam do czytania.

Tarczyca – z jakimi chorobami mamy do czynienia?

Tarczyca znajduje się na środku szyji i ma charakterystyczny kształt motyla. Ten organ ma kluczowe znaczenie dla wrażliwości organizmu na inne hormony, dlatego tak ważne jest, aby funkcjonował prawidłowo. Tarczyca produkuje tyroksynę (T4) oraz trójjodotyroninę (T3). Są to hormony nasilające metabolizm i energię życiową. Oprócz tego tarczyca produkuje również kalcytoninę, która bierze udział w regulacji gospodarki fosforanowo-wapniowej.  Nasza tarczyca może cierpieć na wiele sposobów, ponieważ jest bardzo delikatna i szybko reaguje na wszelkie zmiany.

Nadczynność tarczycy

Kiedy tarczyca produkuje zbyt dużo hormonów w stosunku do zapotrzebowania organizmu, wtedy mamy do czynienia z nadczynnością. Przy nadczynności tarczycy występują takie objawy jak:

  • Spadek wagi
  • Wole
  • Nadwrażliwość na ciepło i nadmierna potliwość
  • Drażliwość, nerwowość
  • Kołatanie serca – bardzo szybkie bicie
  • Drżenie rąk
  • Biegunki
  • Nieregularne miesiączki
  • Dolegliwości skórne

Niedoczynność tarczycy

Niedoczynność występuje wtedy, gdy z różnych powodów tarczyca produkuje za mało hormonów i pojawiają się takie objawy jak:

  • Obniżony nastrój
  • Wzrost masy ciała mimo braku zmiany diety
  • Wypadanie włosów
  • Zaparcia
  • Ciągłe zmęczenie
  • Problemy ze wstawaniem z łóżka
  • Wysoki cholesterol
  • Depresja

Autoimmunologiczne zapalenie tarczycy (Hashimoto)

Jak nazwa wskazuje, Hashimoto to choroba autoimmunologiczna, gdzie organizm produkuje przeciwciała i atakuje własną tarczycę. W efekcie ten organ staje się coraz mniejszy i wytwarza coraz mniej hormonów. W początkowej fazie choroby mogą występować objawy nadczynności i niedoczynności.  W miarę jak tarczyca się zmniejsza dochodzi do pierwotnej niedoczynności.

Choroba Gravesa-Basedowa

To również choroba o podłożu autoimmunologicznym. Najczęściej daje takie objawy jak w nadczynności. Pojawiają się też objawy specyficzne jak wole naczyniowe, wytrzeszcz gałek ocznych i obrzęki w okolicach stawów.

Co wpływa na powstawanie problemów z tarczycą?

Jak już zostało wspomniane wcześniej, tarczyca jest bardzo delikatnym organem, który szybko reaguje na wszelkie nieprawidłowości. Oto najczęstsze przyczyny problemów z tarczycą:

  • Przewlekły stres, wyczerpanie nadnerczy.
  • Zbyt mała podaż kalorii – zbyt mało energii sprawia, że pogarsza się konwersja T4 do T3.
  • Zaburzenia hormonalne (np. zbyt wysoki estrogen lub prolaktyna albo zbyt niski progesteron).
  • Niedobory witamin i mikroelementów (głównie D3, B12, żelazo, selen, cynk).
  • Zaburzona praca podwzgórza – sprawia, że neuroprzekaźniki nie pracują prawidłowo i w takich przypadkach TSH będzie niskie mimo objawów niedoczynności.
  • Nadwyrężone jelita – konwersja T4 w T3 zachodzi głównie w wątrobie i jelitach, więc jakiekolwiek problemy trawienne mogą prowadzić do niskiego poziomu T3.
  • Zaburzona gospodarka cukrowa (insulinooporność, cukrzyca).
  • Śmieciowa dieta.
  • Nietolerancje pokarmowe – ciągłe jedzenie produktów, które nam szkodzą, przyczynia się do pogarszania stanu jelit, a co za tym idzie – również i tarczycy.
  • Toksyny środowiskowe – tarczyca jest bardzo wrażliwa np. na fluor, który blokuje wychwyt jodu do prawidłowej pracy tarczycy.
  • Alkohol – przu regularnym spożyciu alkoholu zmniejsza się zdolność wątroby do konwersji T4 w T3.
  • Soja – już nawet 50g soi może osłabić istotnie pracę tarczycy!
  • Hormony z zewnątrz (tabletki antykoncepcyjne, hormonalna terapia zastępcza) – sztuczny estrogen powoduje wzrost TBG, czyli białka wiążącego T4, co daje mniejszą ilość wolnych hormonów tarczycy.

Wszystkie wyżej wymienione kwestie wpływają pośrednio lub bezpośrednio na pracę tarczycy. Dlatego tak ważne jest znalezienie przyczyny choroby, ponieważ sama kuracja hormonalna często bywa niewystarczająca. Spojrzenie na chorobę z szerszej perspektywy i zajęcie się również innymi obszarami naszego ciała pomoże odzyskać równowagę niezbędną dla prawidłowej pracy tarczycy.

Jak diagnozować choroby tarczycowe?

Bardzo często dawka hormonów jest dobierana na podstawie samego poziomu TSH. Niestety nie jest to wystarczająca informacja o tym, jaka dawka hormonu jest potrzebna. Należy też pamiętać, że TSH nie jest hormonem tarczycy lecz przysadki mózgowej. TSH jest odpowiedzialne za pobudzanie tarczycy do wytwarzania hormonów tarczycy – T3 i T4.

Dlatego, aby prawidłowo zdiagnozować, czy mamy problem z tarczycą, warto wykonać następujące badania:

  • TSH, fT3, fT4 – to jest tak zwana trójka tarczycowa, z pomocą której już można określić jak przebiega konwersja T4 do T3 i ile hormonu należy podać z zewnątrz.
  • rT3 (reverse T3) – Odwrotna T3 działa przeciwstawnie do T3, dzięki takiej samej strukturze molekularnej wiąże się z receptorem dla T3, ale jest hormonalnie nieczynna, przez co występują objawy niedoczynności.
  • ATPO, aTG, aTRAB – przeciwciała określające czy występuje choroba Hashimoto lub Gravesa-Basedowa. Niestety brak podwyższonych przeciwciał nie oznacza, że nie występuje autoimmunologia, ponieważ ludzki organizm wytwarza 18 przeciwiał, a na razie potrafimy zbadać tylko 3.
  • USG tarczycy – dzięki niemu jesteśmy w stanie określić objętość tarczycy i sprawdzić czy toczy się proces autoimmunologiczny.

Dodatkowo warto również wykonać morfologię z rozmazem, zbadać poziom kwasu foliowego, witaminy B12 oraz żelazo i ferrytynę.

Dieta i suplementacja – czy doprowadzają do remisji choroby?

Medycyna konwencjonalna w chorobach tarczycy ma do zaoferowania jedynie łagodzenie skutków choroby, poprzez podawanie hormonów tarczycowych. Metoda ta bardzo często prowadzi do poprawienia wyników laboratoryjnych – ale nie samopoczucia… Lekarze wtedy zazwyczaj rozkładają ręce i twierdzą, że nic nam nie dolega. A objawy nadal występują. Dlaczego tak się dzieje? Haczyk polega na tym, że przy jakiejkolwiek chorobie nie możemy skupić się wyłącznie na szwankującym narządzie. Nasze ciało składa się z wielu części, wpływających na siebie wzajemnie. Tak naprawdę, jeżeli mamy problem z tarczycą, to powinniśmy przyjrzeć się również naszym jelitom, mózgowi, nadnerczom. To są naczynia połączone, które nie funkcjonują jedno bez drugiego, dlatego tak ważne jest holistyczne podejście do choroby. Popatrzymy na nasze ciało, jako na całość i w ten sposób wdróżmy leczenie.

Odpowiednia dieta i suplementacja naprawdę może poprawić stan zdrowia i samopoczucie. Dzieje się tak, ponieważ dzięki temu dostarczamy brakujące witaminy i minerały, aby organizm mógł rozpocząć procesy naprawcze. Odpowiednie jedzenie nie będzie obciążało jelit, a dodatkowo poprawi ich pracę, co wpłynie na lepsze wchłanianie i przetwarzanie składników żywieniowych w niezbędne do funkcjonowania hormony, aminokwasy, lipidy i glukozę.

Oto najważniejsze zasady, jakie powinna mieć ta dieta, żeby nas odżywiała i przywracała równowagę:

  • Wyrzuć żywność przetworzoną, fast foody, używki, oleje rośline.
  • Pozbądź się cukru ze swojej diety (o tym, jak uwolnić się od cukru pisałam tutaj).
  • Jedz warzywa! Powinny być podstawą Twojego talerza.
  • Wprowadź do diety dobre tłuszcze takie jak olej kokosowy, oliwa z oliwek, awokado.
  • Zrezygnuj z napojów gazowanych i sklepowych soków, w zamian pij dużo wody.
  • Staraj się, aby Twoja dieta opierała się na nieprzetworzonych produktach.
  • Prowadź dzienniczek żywieniowy i sprawdzaj reakcje swojego organizmu na różne alergeny, ponieważ często po odstawieniu, np. glutenu czy nabiału następuje znaczna poprawa samopoczucia.

Zacznij od tych kilku zasad, aby później wprowadzać odpowiednie modyfikacje w zależności od tolerancji na różne produkty, samopoczucie i wyniki badań.

Oprócz tego warto również rozważyć suplementację:

  • Selen – jest antyoksydantem i jest niezbędny dla prawidłowej konwersji hormonów tarczycy.
  • Cynk – również poprawia konwersję T4 w T3.
  • Witaminy z grupy B – działają wielokierunkowo na pracę tarczycy, np. witamina B12 jest niezbędna do prawidłowej pracy enzymu, dzięki któremu powstaje T3.
  • Witamina D – reguluje układ odpornościowy, co jest niezwykle ważne w przypadku autoimmunologii.
  • Ashwagandha – adaptogen, który optymalizuje odpowiedź organizmu na stres, a także pobudza tarczycę do pracy i zwiększa wydzielanie T4.
  • Melisa – często stosowana jest w leczeniu nadczynności.
  • Jod – przy niedoczynności bez podłoża autoimmunologicznego.

Oprócz diety i suplementacji dobrze również zająć się innymi aspektami, tj. oczyszczenie swojego środowiska z toksyn, a także praca nad stresem i swoim nastawieniem do życia. To wszystko sprawi, że nasz organizm wróci do homeostazy i tarczyca zacznie lepiej funkcjonować. Wystarczy podjąć trochę wysiłku i człowiek jest w stanie doprowadzić do remisji choroby i żyć bez męczących objawów.

Źródła:

Konturek S., Fizjologia człowieka t. V – Układ trawienny i wydzielanie wewnętrzne, 2000

Wentz I., Nowosadzka M., Zapalenie tarczycy Hashimoto, 2013

Wentz I., The Hidden Causes and Cures for Hashimoto’s and Thyroiditis, 2016

Kharrazian D., Why Do I Still Have Thyroid Symptoms? when My Lab Tests Are Normal: a Revolutionary Breakthrough in Understanding Hashimoto’s Disease and Hypothyroidism, 2010

Autor: Ewa Burzyńska

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s