Jej wysokość wątroba – jakie spełnia funkcje i jak o nią dbać

Wątroba to kluczowy organ w naszym organizmie. Niewiele się o niej mówi, nie bardzo się ją na co dzień docenia, a już na pewno nie za bardzo się o nią dba. Do czasu. A dokładnie, do czasu kiedy nie zaczną się problemy ze zdrowiem. Wątroba ma cztery płaty, pokryta jest otrzewną i torebką wątrobową. Zbudowana jest z komórek wątrobowych (hepatocyty), które wykonują niesamowicie ciężką i niedocenianą pracę „przekształcając” żywność (białko, węglowodany, tłuszcze) w energię.

Jakie funkcje pełni wątroba

Można ją określić jako wielozadaniowego pracownika, którego nie da się zastąpić i bez którego nasz organizm nie może żyć. Odgrywa rolę m.in. w regulacji glukozy, cukru we krwi, insuliny, ciśnienia krwi, estrogenu, testosteronu, a także w produkcji i całym metabolizmie cholesterolu. Wątroba zachowuje się jak filtr, przez który “przepływają” wszelkie toksyny takie jak: amoniak, alkohol z krwiobiegu. We wątrobie zachodzi również rozpad tłuszczów (trójglicerydów) na glicerol i wolne kwasy tłuszczowe, które mogą zostać utlenione w mitochondriach dając nam energię. To dlatego osoby, które chcą zredukować masę ciała i poziom tłuszczu powinny zadbać o ten organ.

To tylko kilka zadań, a poniżej zerknijmy na małe podsumowanie jej najważniejszych funkcji:

  • przekształca węglowodany w glukozę generując najszybszy materiał energetyczny,
  • rozkłada tłuszcze do kwasów tłuszczowych i wytwarza m.in. cholesterol,
  • wytwarza białka, które znajdują się w osoczu, bierze udział w przemianach białka i aminokwasów,
  • gromadzi witaminy: A, D, B12 oraz żelazo,
  • neutralizuje toksyny (alkohol, przemiany leków),
  • przekształca amoniak w mocznik,
  • produkuje hormony (angiotensyna, erytropoetyna, trombopoetyna),
  • jest środowiskiem, w którym zachodzi największa konwersja hormonów tarczycy (T4 w T3),
  • wytwarza żółć potrzebną do trawienia tłuszczów,
  • przemienia hem w bilirubinę,
  • ma zdolność fagocytozy, czyli neutralizuje drobnoustroje wywołujące stany zapalne, zakażenia, itp.

W jaki sposób praca wątroby wpływa na funkcje życiowe

Jednym słowem – wątroba ma dużo do zrobienia każdego dnia i w każdej chwili. Funkcjonowanie wątroby jest decydującym czynnikiem, który warunkuje wiele aspektów zdrowia. Wpływa na poziom energii, samopoczucie, humor, gdyż jest magazynem pokładów energetycznych uzyskiwanych z pożywienia. Często słyszymy, że “człowiek głodny to człowiek zły” i możemy to powiązać z funkcjonowaniem tego organu. Idąc dalej, skoro wątroba zamienia pokarm w energię, wówczas decyduje o naszym apetycie. Jeśli jej praca będzie zaburzona, możemy mieć napady wilczego głodu lub wręcz przeciwnie – tracimy chęci do jedzenia. To, jak wykorzystujemy energię z pożywienia (uzyskaną głównie poprzez pracę wątroby) będzie wpływać na nasze skupienie, koncentrację i produktywność w czasie nauki lub wykonywania obowiązków w pracy.

Stan skóry, włosów i paznokci uzależniony jest od odżywienia organizmu i obecności witamin i minerałów, które warunkują ich kondycję. Wypadanie włosów, rozdwajanie końcówek, słabe i łamliwe paznokcie, przesuszona skóra, skóra z wypryskami to sygnały, które mogą świadczyć o złej pracy wątroby.

Przekształcanie amoniaku w mocznik i filtracja innych toksyn w wątrobie wpływa na kolor moczu. Jeżeli zatem jest on inny, niż zwykle, nasza wątroba może nie radzić sobie z ich neutralizacją, czyli zamianą tych substancji do form nieszkodliwych dla naszego organizmu. W konsekwencji również możemy zauważyć u siebie wzmożoną potliwość lub zmienioną potliwość (zmiana zapachu potu), a także nieświeży oddech.

W wątrobie zachodzi produkcja wielu hormonów, dlatego występowanie i regularność miesiączki, PMS, libido jest zależne od sprawności działania wątroby.

Organ można porównać również do strażnika, który strzeże naszej odporności. Wątroba jest zdolna do “niszczenia” (mówiąc w dużym uproszczeniu) bakterii, wirusów, które mogłyby wywołać u nas infekcję, przeziębienie, grypę, zakażenie. Każdy z tych stanów jest przykładem stanu zapalnego, który osłabia cały organizm i spowalnia i zakłóca podstawowe funkcje życiowe. Przykładem takiej sytuacji jest zaburzone trawienie i w konsekwencji nieregularność wypróżnień, a także utrudnione wchłanianie substancji odżywczych, które grozi niedoborami i pogorszeniem funkcjonowania innych narządów.

Jeżeli wystąpił u Ciebie przynajmniej jeden ww. niepokojący sygnał, warto wówczas sprawdzić, czy nasza wątroba jest zdrowa. Przykładowo – jeśli cierpimy na niedoczynność tarczycy nasza wątroba może mieć podwyższone wskaźniki (ALAT, ASPAT) mówiące o jej stanie zapalnym (1). Gdy od pewnego czasu nie potrafimy poradzić sobie z nieświeżym oddechem, wówczas powinniśmy przyjrzeć się pracy wątroby (2). Są to tylko przykłady, a powiązanie innych narządów z pracą wątroby jest niezliczone. Oznacza to, że większość niepokojących nas objawów, pogorszenie stanu zdrowia powinno być podstawą do zbadania tego organu.

Co zapewnia optymalną pracę wątroby

 Zapewniając zbilansowaną, gęsto-odżywczą dietę wspieramy pracę wątroby i nie potrzebujemy do tego suplementów i przeprowadzania detoksu. Zdrowa wątroba sama potrafi usunąć to, co szkodzi jej i innym komórkom i narządom ciała pracy. Poza tym, wątroba ma zdolności regeneracyjne i potrafi samodzielnie generować komórki, z których jest zbudowana. Dodatkowo, odpowiednio długi i głęboki sen, odpoczynek i regeneracja po ciężkim dniu pracy oraz cały nasz tryb życia (w tym: obecność i zdolność do radzenia sobie ze stresem w życiu) również warunkuje pracę wątroby.

Wszystko byłoby w porządku, jednak konsumpcja alkoholu, spożywanie tłuszczów trans, nadmiaru węglowodanów prostych, słodyczy, spożywanie wyjałowionej żywności, tylko chudych kawałków mięs, przetworzonych i rozgotowanych warzyw, w których znajdziemy niewielką ilość witamin, niedosypianie, zarywanie nocek, a nawet stresująca praca sprawia, że nasza wątroba potrzebuje wsparcia.

Jakie naturalne produkty wspierają pracę wątroby?

  • ocet jabłkowy – utrzymuje właściwy poziom zakwaszenia w organizmie niezbędny do prawidłowego trawienia (3)
  • warzywa bogata w siarkę, która pozwala wiązać toksyny: cebula, czosnek,
  • jajka – ze względu na zawartość choliny wspomaga detoks wątroby, usprawnia metabolizm tłuszczu i cholesterolu (4),
  • wątróbka – zawiera również cholinę, a także urydynę, które wspierają pracę wątroby – tak, spożywajmy wątróbkę dla zdrowej wątroby! (5),
  • kurczaki – ze względu na obecność karnozyny o działaniu antyzapalnym (6),
  • buraki – zawierają betalainę chroniącą wątrobę przed stresem oksydacyjnym (7),
  • oliwa z oliwek – reguluje poziom trójglicerydów (8),
  • surowa marchewka – ze względu na obecność witaminy A o działaniu antyoksydacyjnym (9),
  • imbir – jest z powodzeniem używany w celu redukcji stanu zapalnego i w walce z rakiem wątroby (10),
  • awokado – według japońskiego badania awokado zawiera pewne związki o działaniu regenerującym wątrobę (11),
  • kawa arabica – u osób z zapaleniem wątroby kawa spowalnia progresję choroby (12),
  • zielona herbata – zmniejsza ryzyko wystąpienia zapalenia wątroby (13),
  • kurkuma – zawarta w niej kurkumina zmniejsza negatywne skutki zniszczenia wątroby wywołane spożywaniem alkoholu, nadmiernej podaży żelaza, ekspozycji na toksyczny tetrachlorometan (14),
  • borówki, maliny – chronią wątrobę przed destrukcją wywołaną poprzez działanie lipopolisacharydów, d-galaktozaminy (15),
  • herbata z rumianku – mówi się, że ma potencjał regeneracyjny wobec zniszczonych komórek wątrobowych na skutek zażywania leków przeciwbólowych – w tym paracetamolu (16).

Jakie suplementy diety wspierają pracę wątroby?

  • ostropest plamisty (milk thistle) – ma działanie antyzapalne, regeneracyjne, wspiera nowotworzenie komórek; po suplementacji ostropestem zauważono znaczną poprawę u osób cierpiących na zapalenie wątroby typu C (17),
  • cordyceps – ma działanie przeciwzapalne, wzmacnia wątrobę przyspieszając jej regenerację (18),
  • bazylia azjatycka – szczególnie korzystne działanie bazylii zauważa się w przypadku leczenia wątroby po nadużywaniu leków typu paracetamol, które niszczą jej komórki (19),
  • astragalus – ma działanie ograniczające replikację wirusa, który powoduje wirusowe zapalenie wątroby typu B (20),
  • N-acetylocysteina – ma działanie antyzapalne, neutralizuje szkodliwe metabolity leków, rodniki, usprawnia detoks wątroby (21).

Źródła:

http://gastrologia.mp.pl/choroby/watroba/50948,watroba-budowa-i-funkcje

Autor: Karolina Gołaś

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s