Nietolerancje pokarmowe – dlaczego stają się takie powszechne?

Coraz częściej można usłyszeć, że ktoś ma nietolerancję na dany produkt i pod żadnym pozorem nie może go zjeść. Diety eliminacyjne stają się coraz popularniejsze, a wypytywanie o składniki potraw w restauracjach już nie jest powodem do wstydu. Dlaczego tak się dzieje? Przecież nasi pradziadkowie i dziadkowie jedli wszystko i nic im nie było! To najczęstszy argument przeciwników diet eliminacyjnych. Jednak coraz więcej ludzi decyduje się na badania nietolerancji pokarmowych i wraz ze zmianą diety odczuwa znaczną ulgę. Dlaczego coraz więcej ludzi cierpi na nietolerancje pokarmowe i czemu warto się diagnozować w tym kierunku? Odpowiedzi na te pytania w artykule.

Czym jest nietolerancja pokarmowa?

Nietolerancje pokarmowe inaczej są nazywane alergiami III stopnia IgG zależnymi. Jest to opóźniona odpowiedź układu immunologicznego, która może wystąpić od 8 do nawet 96 godzin po spożyciu posiłku z nietolerowanym produktem! To sprawia, że bardzo trudno jest połączyć wystąpienie objawu z konkretnym pokarmem i nie mamy pojęcia, co wywołuje konkretne reakcje organizmu.

Przy nietolerancji pokarmowej nasze ciało rozpoznaje pewne pokarmy jako obce, które trzeba zwalczać. Podnosi się przy tym poziom histaminy i następują różnego rodzaju nieprzyjemne dolegliwości.

Jakie są objawy nietolerancji pokarmowych?

Niezdiagnozowana nietolerancja pokarmowa prowadzi do przewlekłego stanu zapalnego o niskim nasileniu, co prowadzi do takich objawów jak:

  • bóle brzucha
  • nudności
  • biegunka lub zaparcia
  • obrzęki
  • problemy skórne (AZS, trądzik, łuszczyca, świąd idiopatyczny, pokrzywka)
  • nadciśnienie
  • alergiczny nieżyt nosa
  • arytmia
  • mgła mózgowa (tzw. brain fog)
  • bóle głowy, mięśni, stawów
  • kaszel
  • astma
  • przewlekłe zmęczenie
  • objawy neurologiczne

Jeżeli objawy są ignorowane lub zagłuszane lekami, to stan zapalny się pogłębia i może doprowadzić do różnych chorób, takich jak choroby autoimmunologiczne, cukrzyca, nowotwory.

Dlaczego nietolerancje występują u coraz większej liczby ludzi?

Obecnie szacuje się, że alergie pokarmowe dotyczą nawet 50% mieszkańców krajów wysokorozwiniętych. Najczęstszą przyczyną takiego stanu rzeczy jest uszkodzenie bariery jelitowej (tzw. przesiękliwe jelito). U zdrowego człowieka bariera jelitowa przepuszcza do krwioobiegu jedynie odpowiednio rozłożone składniki odżywcze, które w zależności od pełnionej funkcji, dostarczają nam energii, regenerują i odżywiają komórki, uczestniczą w wielu reakcjach biochemicznych.

Jednak gdy ta bariera zostaje naruszona, wtedy do naszego krwioobiegu trafiają niestrawione resztki pokarmu, co sprawia, że układ odpornościowy jest zaalarmowany i rozpoczyna szereg reakcji, aby pozbyć się intruza.

Współczesny styl życia to wyzwanie dla naszej bariery jelitowej. Do czynników, które mogą ją uszkadzać, należą:

  • żywność wysokoprzetworzona, której po prostu nie trawimy
  • alkohol i inne używki
  • toksyny środowiskowe
  • przewlekły stres
  • stosowane leki (niesteroidowe leki przeciwzapalne, częsta antybiotykoterapia)
  • przebyte zakażenia bakteryjne i wirusowe
  • choroby towarzyszące (np. choroby autoimmunologiczne i inne)

Jak diagnozować nietolerancje pokarmowe?

Najlepiej wykonać badania nietolerancji pokarmowej IgG. Takie badanie ocenia stężenie specyficznych pokarmowo IgG na tle innych przeciwciał we krwi i jest wskaźnikiem niepożądanej reakcji organizmu na dany pokarm. Na rynku istnieje kilka laboratoriów, które oferują dobrze skomponowany panel produktów, co umożliwia diagnostykę pokarmów, które najczęściej wywołują niepożądane reakcje.

Samo badanie nie jest inwazyjne i bardzo często można je wykonać w domu przy pomocy przesłanego pakietu do pobrania. Pobiera się krew kapilarną z palca, zabezpiecza próbkę i odsyła do laboratorium. Istnieje również możliwość pobrania próbki krwi z żyły na miejscu.

Pomocne może też okazać się wykonanie badania flory jelitowej. Dzięki temu na podstawie wyniku badania można wprowadzić celowaną probiotykoterapię, która usprawni działanie jelit i uszczelni barierę jelitową.

Jak wprowadzić dietę eliminacyjną?

Na podstawie wyniku badania nietolerancji pokarmowej można próbować wykluczyć nietolerowane produkty. Niestety nie zawsze to przyniesie ulgę ze względu na tzw. reakcje krzyżowe. Reakcja krzyżowa polega na tym, że nietolerowany produkt ma podobną strukturę do innych produktów, potencjalnie nie wywołujących dolegliwości. W efekcie spożywając pokarmy, które wchodzą w reakcje krzyżowe z naszym nietolerowanym produktem wywołujemy taką samą reakcję, jakbyśmy zjedli właśnie ten produkt.

Przykładem może być tutaj gluten, który wchodzi w reakcje krzyżowe z kukurydzą, amarantusem, czekoladą, kawą, nabiałem, jajkami, owsem, ziemniakami, soją, tapioką, drożdżami.

Oczywiście nie oznacza to, że każdy, kto nie toleruje glutenu, nie toleruje również wszystkich wyżej wymienionych produktów. Dlatego ja polecam zawsze udanie się w wynikiem do specjalisty, który ułoży dopasowaną dietę eliminacyjno-rotacyjną. Taka dieta pokaże, które produkty można spożywać, a których należy unikać.

Diagnostyka nietolerancji pokarmowych to dopiero pierwszy krok do lepszego samopoczucia. Dieta eliminacyjno-rotacyjna bywa wymagająca, jednak wraz z odpowiednio dobraną suplementacją i zmianami w stylu życia może doprowadzić do remisji różnych chorób. Jeżeli borykasz się z różnego rodzaju niespecyficznymi objawami, a lekarze rozkładają ręce, zwróć uwagę, czy faktycznie możesz jeść wszystko, czy jednak jakieś produkty Ci po prostu szkodzą.

 

Źródła:

  1. Frank M., Szachta P., Gałęcka M., Ignyś I., Alergia pokarmowa IgG zależna i jej znaczenie w otyłości i cukrzycy typu 2, Instytut Mikroekologii i I Katedra Pediatrii, Klinika Gastroenterologii Dziecięcej i Chorób Metabolicznych UM w Poznaniu.
  2. Karakuła-Juchnowicz H, Szachta P, Opolska A, Morylowska-Topolska J, Gałęcka M, Juchnowicz D, Krukow P, Lasik Z.: The role of IgG hypersensitivity in the pathogenesis and therapy of depressive disorders.
  3. Atkinson W., Sheldon T.A., Shaath N., Whorwell P.J.: Food elimination based on IgG antibodies in irritable bowel syndrome: a randomized controlled trial. Gut 2004
  4. Zawisza E.: Reakcje pokarmowe – nie mediowane IgE

 

Autor: Ewa Burzyńska

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s