Cudowne właściwości tłuszczów oraz dlaczego tłuszcze roślinne nie nadają się do smażenia

Od dobrych kilkudziesięciu lat straszy nas się tłuszczem. Dieta beztłuszczowa jest, obok diety 1000 kalorii, jedną z najpopularniejszych diet na świecie. Powszechnym jest stwierdzenie, że tyjemy od tłuszczu i należy go spożywać jak najmniej. A tutaj jak zwykle sprawdza się zasada złotego środka. Eliminacja któregokolwiek z makroskładników z diety zawsze będzie prowadzić do problemów i niedoborów. Być może wyrzucenie tłuszczu z diety będzie skutkować chwilowym sukcesem na wadze, jednak po czasie wystąpi cała masa problemów, z których najmniejszym będzie efekt jo-jo. Niemal na pewno zaczną się różnego rodzaju problemy zdrowotne: od zmęczenia, przez problemy hormonalne, aż po wystąpienie chorób autoimmunologicznych.

Dlaczego tłuszcz jest nam potrzebny?

Trzeba zrozumieć, że tłuszcze są nam po prostu niezbędne do życia. Jeżeli zaczyna ich brakować, łatwo nabawiamy się niedoborów witamin (szczególnie tych, rozpuszczalnych w tłuszczach). Stąd już prosta droga do różnego rodzaju dolegliwości, których nawet nie powiążemy z brakiem tłuszczu w diecie. A jakie funkcje pełnią tłuszcze w naszym organizmie?

  • Są świetnym materiałem energetycznym, który na długo daje sytość i energię po posiłku.
  • Wpływają korzystnie na stan skóry, włosów i paznokci!
  • Dzięki nim jest możliwe wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K).
  • Tworzą niewielką warstwę tłuszczu podskórnego, który chroni nasze organy wewnętrzne.
  • Są materiałem budulcowym dla komórek i umożliwiają wiele przemian metabolicznych.
  • Cholesterol jest prekursorem hormonów steroidowych (m. in. testosteron, estradiol, progesteron) – to zapewnia prawidłowe działanie gospodarki hormonalnej.

Dodatkowo, tłuszcze mają mnóstwo właściwości prozdrowotnych i używane prawidłowo, zapewniają nam zdrowy wygląd, piękną sylwetkę i wolność od chorób.

Olej kokosowy   

Obecnie olej kokosowy jest bardzo sławny, ponieważ jest źródłem tłuszczów nasyconych, a jednocześnie nie zawiera cholesterolu. Idealnie nadaje się do smażenia, ponieważ posiada bardzo wysoki punkt dymienia i dzięki temu nie ma obaw, że podczas obróbki termicznej zaczną się wydzielać toksyczne substancje. Olej kokosowy zawiera średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe MCT, które są lekkostrawne i nie powodują dużych skoków insuliny w organizmie. Jest szczególnie polecany osobom, które powoli wychodzą z beztłuszczowej diety, ponieważ do jego trawienia nie potrzeba żółci i tym samym nie obciąża zbyt mocno układu pokarmowego przy powrocie do tłuszczu. Dodatkowo olej kokosowy ma działanie przeciwbakteryjne i przeciwgrzybiczne.

Świetnie się sprawdza również jako kosmetyk: może służyć jako maseczka na włosy, krem do twarzy, można nim zmyć makijaż.

Olej kokosowy można spożywać się zarówno w formie rafinowanej, jak i nierafinowanej – przy procesie rafinacji nie traci zupełnie swoich korzystnych właściwości.

Olej lniany

Olej lniany jest znany z tego, że jest roślinnym źródłem kwasów tłuszczowych omega 3. Jednak należy mieć na uwadze, że jest to kwas tłuszczowy alfa-linolenowy (ALA). Właściwe omega 3, którego potrzebuje nasz organizm to kwasy tłuszczowe EPA (eikozapentaenowy) i DHA (dokozaheksaenowy). Wiele badań wykazało, że konwersja ALA do EPA i DHA nie jest zbyt wydajna, dlatego nie można traktować leju lnianego jako główne źródło omega 3.

Niemniej jednak, olej lniany posiada kilka właściwości prozdrowotnych. Jest zasobny w niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, które wspomagają pracę mózgu i układu nerwowego. Zawiera również witaminę E, która ma właściwości przeciwutleniające i świetnie wpływa na stan skóry, włosów i paznokci.

Oczywiście olej lniany spożywamy wyłącznie nierafinowany, zamknięty w ciemniej butelce i przechowywany w chłodnym miejscu, aby zachował swoje właściwości.

Tran

Wszyscy wiedzą, że tran jest źródłem omega 3 i witaminy D. Obecne zanieczyszczenie mórz sprawia, że dostęp do ryb niezanieczyszczonych rtęcią i innymi metalami ciężkimi jest utrudniony, dlatego dobrej jakości tran jest świetną alternatywą  dla regularnego spożywania ryb. Wystarczy łyżka dziennie, aby wzmocnić nasz układ odpornościowy i nerwowy, ukoić stany zapalne w organizmie i znacząco poprawić wygląd skóry.

Smalec / tłuste kawałki mięsa

Smalec i tłuste mięso są źródłem tłuszczów nasyconych, takich jak kwas stearynowy i palmitynowy, które korzystnie wpływają na pracę serca. Często się o tym zapomina, ale tłuszcz zwierząt karmionych trawą również zawiera kwasy tłuszczowe omega 3! Dlatego tak ważne jest sięganie po tłuste mięso czy smalec z ekologicznego źródła, ponieważ dzięki temu dostarczamy sobie niezbędnego omega 3.

Smalec zawiera również cholesterol, który jest składnikiem błon komórkowych, wspomaga syntezę witaminy D i wspiera produkcję hormonów. O tym jak ważny jest dla nas cholesterol, pisaliśmy tutaj

To nieprawda, że tłuszcze nasycone są odpowiedzialne za powstawanie miażdżycy i innych chorób serca. Zazwyczaj tak się dzieje, gdy tłuszcze te są nieprawidłowo przez nas przygotowywane, np. na skutek nadmiernego przesmażania, spożywania dużej ilości żywności przetworzonej (mięso z marketu będzie obfitować w hormony, antybiotyki i prozapalne omega 6). To wywołuje stan zapalny i prowadzi do chorób, jednak tłuszcze nasycone same w sobie nie mają właściwości zapychających tętnice.

Awokado

Niby owoc, jednak jest świetnym źródłem tłuszczu! Awokado zawiera witaminę E, która walczy ze stresem oksydacyjnym, fitoskładniki, obniżające ciśnienie, potas, który jest jednym z głównym regulatorów gospodarki wodno-elektrolitowej, a także kwas foliowy.

Awokado zawiera również naturalne enzymy, które wspomagają pracę układu pokarmowego i poprawiają możliwość wchłaniania składników pokarmowych w jelitach. Jest też źródłem luteiny, która wpływa na jakość widzenia.

Awokado można też wykorzystać w celach kosmetycznych, jako maseczkę na twarz. Ma działanie wygładzające i oczyszczające cerę.

Olej z wiesiołka / ogórecznika  

Te oleje sprawdzą się szczególnie u osób, które cierpią na choroby autoimmunologiczne, ponieważ zawierają kwas gamma-linolenowy (GLA), który ma silne właściwości przeciwzapalne i potrafi wyciszać autoagresję.

Ponadto olej z wiesiołka lub z ogórecznika zawiera niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, które regulują ciśnienie krwi, odpowiadają za pracę serca, poprawiają stan skóry przy egzemach, łuszczycy i alergiach. Wspomagają również wątrobę przy procesach detoksyfikacji, a także działają żółciopędnie, co zapobiega powstawaniu kamieni żółciowych.

Oliwa z oliwek

Oliwę kupujemy wyłącznie w ciemnej butelce, nierafinowaną i tłoczoną na zimno. Po otwarciu najlepiej przechowywać, ją w szafce, ponieważ światło słoneczne uruchamia procesy utleniania i niewiele potem zostaje z jej cudownych właściwości. Oliwa z oliwek zawiera głównie kwas oleinowy (omega 9), który działa przeciwzapalnie. Ponadto zawiera kwasy omega 3 i 6 w odpowiednich proporcjach, a obecna w niej witamina E jest silnym przeciwutleniaczem, który zapobiega stresowi oksydacyjnemu.

Dlaczego tłuszcze roślinne nie nadają się do smażenia?

Obecnie w kuchniach królują oleje roślinne: rzepakowy, słonecznikowy, z pestek dyni, z pestek winogron. Jesteśmy przekonywani, że proces rafinacji sprawia, że te tłuszcze są stabilne i nadają się do smażenia. Niestety, rafinacja polega na tym, że z olejów jest usuwane dosłownie wszystko, aby następnie ponownie dodać to co jest potrzebne. Przyjemny zapach rafinowanego oleju jest zasługą procesu perfumowania. Tak przetworzone jedzenie zupełnie nie nadaje się dla człowieka, ponieważ nasz organizm po prostu nie wie, jak strawić taki chemiczny twór.

Dodatkowo pestki i nasiona z których tłoczy się oleje rafinowane zawierają mnóstwo prozapalnego omega 6, którego przewaga w diecie może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych (nawet do nowotworów!).

Co ciekawe, podczas obróbki cieplnej tłuszczów roślinnych, wytwarzają się takie substancje jak tłuszcze trans! To właśnie one są odpowiedzialne za choroby serca i układu krążenia. I często nieświadomie codziennie je spożywamy, ponieważ są dodawane do najczęściej kupowanych produktów, tj. margaryny, fast foody, przetworzone jedzenie.

Tłuszcze trans znacznie zwiększają stres oksydacyjny (co prowadzi do powstawania nowotworów), podnoszą poziom trójglicerydów (obciążają jelita i wątrobę) , a także zwiększają ryzyko zachorowania na cukrzycę i choroby serca. Naprawdę warto czytać etykiety i unikać tego typu tłuszczów w swojej codziennej diecie.

Podsumowując, wszystko jest nam potrzebne – zarówno białka, jak i węglowodany, a nawet tłuszcze! Należy tylko pamiętać o tym, że te makroskładniki muszą występować w odpowiednich ilościach i proporcjach. Jeżeli swoją dietę oprzesz na nieprzetworzonym jedzeniu, bogatym w dobrej jakości mięso i tłuszcze oraz dużą ilość warzyw, nietrudno Ci będzie zachować równowagę i dostarczyć swojemu organizmowi wszystko, czego potrzebuje. Nie bój się tłuszczów, dzięki nim dania są smaczniejsze i dają poczucie sytości na dłużej. A umiejętne stosowanie niektórych olejów daje gwarancję, że nie zaszkodzisz sobie i nie nabawisz się niedoborów.

Autor: Ewa Burzyńska

 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s